Medisch A-Z > Dagelijkse kwalen > Steenpuisten

Wat is een steenpuist?

Wat kan je er zelf aan doen?

Wat vertel je je apotheker?

Wat kan je apotheker voor je doen?

Wanneer naar de huisarts?

Wat is een steenpuist?

Een steenpuist is een ontsteking van een haarzakje in je huid. Meestal zijn huidbacteriën (stafylokokken) de boosdoeners. Een steenpuist begint als een rood jeukend plekje dat beetje bij beetje hard en pijnlijk wordt. Soms wordt het zelfs ‘zo hard als een steen’. Na een tijdje kan in het midden van de zwelling een gele ‘puskop’ komen te staan. Dan is je puist ‘rijp’ en kan hij openbarsten.

Steenpuisten komen voor bij mannen en vrouwen, jong en oud. Je kan ze meestal aantreffen ter hoogte van je oksel, lies, bil, nek, aangezicht of neus.
Wanneer je verschillende steenpuisten dicht bij elkaar krijgt, spreek je over een ‘karbonkel’ of ‘negenoog’. Deze komen vooral voor in de nek. Ze zijn erg pijnlijk en je kunt je er grieperig door voelen. Mannen hebben er iets vaker last van dan vrouwen.

Een steenpuist ontstaat niet zomaar. We zetten enkele risicofactoren even op een rijtje:

• Slechte hygiëne: dit verhoogt de kans op een bacteriële infectie. Haarzakjes kunnen verstopt raken en op die manier ontsteken.

• Te strakke kledij: hierdoor kan je huid beschadigen, wat de kans op infectie verhoogt.

• Overmatig zweten: dit maakt je huid week en warm; de geliefkoosde omgeving voor bacteriën! Draag daarom bij voorkeur katoenen kledij.

• Verminderde weerstand door o.a. suikerziekte, overgewicht of ondervoeding.

• Gebruik van geneesmiddelen die de weerstand onderdrukken. Voorbeelden hiervan zijn AIDS-remmers en geneesmiddelen gebruikt bij kanker of transplantatie.

Wat kan je er zelf aan doen?

Laat de steenpuist in de eerste plaats met rust! Vaak verdwijnt ze spontaan of barst ze open. Je kan je puist eventueel sneller doen rijpen door ze af te dekken met een warm compres. Maar knijp ze zeker niet uit! Zo maak je het alleen maar erger. De pus kan immers jezelf en anderen besmetten. Bovendien vergroot je de kans dat de infectie naar je bloed gaat. Dit kan gevaarlijk zijn!

Onder het motto ‘beter voorkomen dan genezen’ zijn hier nog enkele tips:

• Draag losse kleding.
• Was je elke dag met zeep.
• Was regelmatig je handen.
• Gebruik je eigen handdoek. Neem elke dag een propere.
• Hou je nagels kort.

Wat vertel je je apotheker?

Allereerst vertel je je apotheker wat je klachten precies zijn en hoelang je er al mee zit. Zo kan hij of zij een goed beeld vormen van je probleem.
Is het niet de eerste keer dat je een steenpuist hebt? Heb je zelf al acties ondernomen om van de puist af te komen? Laat dit dan ook weten aan je apotheker.
Je apotheker zal bovendien willen weten wat je algemene toestand is. Heb je gezondheidsproblemen? Welke medicatie gebruik je? Allemaal factoren die een rol spelen in de goede behandeling van dit probleem.

Wat kan je apotheker voor je doen?

Ontsmet de puist goed en dek ze daarna af met een steriel gaasje. Zo kan je verdere besmetting voorkomen. Ontsmettingsmiddelen op basis van o.a. povidon-jood, chloorhexidine of benzalkoniumchloride zijn zeker geschikt. Bovendien bestaan er ook gaasjes die al gedrenkt zijn in een ontsmettend product. Aarzel niet je apotheker om advies te vragen.

Om te voorkomen dat je jezelf nog verder besmet, kan je je wassen met een ontsmettende zeep  of shampoo. Je vindt deze eveneens in de apotheek.
Ontsmettende zepen zijn zeker nuttig wanneer je geregeld last hebt van steenpuisten. Dan gebruik je de zeep best een drietal keer per week.

Wanneer naar de huisarts?

Normaalgezien moet je steenpuist een week na het openbarsten genezen zijn. Ook als ze niet openbarst, geneest ze meestal binnen een paar weken.

Vraag je arts zeker om raad in volgende gevallen:

• Wanneer je je ziek voelt en koorts hebt. Misschien moet je een antibioticumkuur volgen. Als je een steenpuist kortbij of in je neus hebt. Het risico dat de infectie zich via je bloed in je lichaam verspreidt is dan immers groot. Dit is ook zo bij een karbonkel.
• Wanneer je geregeld last hebt van steenpuisten. Je arts kan eventueel uitzoeken of je drager bent van stafylokokken.
• Wanneer je steenpuist niet spontaan verdwijnt of groter wordt.
• In geval van aanhoudende pijn.