Medisch A-Z > Ziektebeelden > ASTMA

Algemeen

• Wat is het?
  Astma is een aandoening van de luchtwegen. Normaal zijn de luchtwegen wijd genoeg om gemakkelijk in- en uit te ademen. Bij een astma-aanval zijn de luchtwegen vernauwd. Er kan minder lucht doorheen, het ademen gaat moeilijker en u krijgt een benauwd, verstikkend gevoel. U kan last hebben van een piepende of brommende ademhaling, een hardnekkige hoest, zweten, paniek... Sommige mensen hebben bij een verkoudheid of infectie van de luchtwegen wel eens een piepende ademhaling, maar dit wijst daarom zeker niet op astma. Bij astma komen en gaan de klachten typisch in de vorm van aanvallen. Sommigen krijgen slechts af en toe een aanval, anderen kunnen dagenlang ziek zijn. Ook de ernst van de aanvallen kan heel erg wisselen en is niet te voorspellen. Als u geen aanval hebt, kunnen uw longen bijna normaal werken en hebt u geen klachten. 
  Bij astma zijn de luchtwegen overgevoelig voor bepaalde prikkels. Door deze prikkels trekken de spiertjes rond de luchtwegen samen, waardoor ze nauwer worden. Het slijmvlies aan de binnenkant van de luchtwegen geraakt ook ontstoken, zwelt  op en produceert meer slijm. De kleinere luchtwegen kunnen verstopt raken. Niet iedereen reageert op dezelfde prikkels. U kunt voor één of meer prikkels overgevoelig zijn. Sommige mensen reageren op allergische prikkels zoals huisstofmijt, huidschilfers van dieren, pollen, enz.. Anderen reageren op kou, stoom, mist, rook, luchtvervuiling, baklucht, verflucht, parfumluchtjes en lichamelijke inspanning of infecties van de luchtwegen. Ook sommige geneesmiddelen zoals aspirine kunnen een astma-aanval uitlokken. 
  Als astma ernstig wordt, kan de ademnood zo hevig zijn, dat u niet in staat bent om zinnen af te maken. Uw lippen, tong, vingers en tenen kunnen blauw kleuren en u kan uiteindelijk zelfs in coma geraken.
  Astma kan op elke leeftijd beginnen. De meeste volwassenen hebben het echter al tijdens de kinderjaren ontwikkeld. Astma komt in sommige families meer voor.
  
• Wat kan ik er zelf aan doen?
  • Mijd ruimtes waar gerookt wordt. Laat niemand roken in ruimtes waar u vaak bent, bijvoorbeeld uw eigen huis.
  • Zorg ervoor dat u altijd een inhalator bij u hebt en neem op vakantie uw geneesmiddelen mee.
  • Vermijd stoffen die een allergische reactie opwekken. Bent u bijvoorbeeld allergisch voor huisstofmijt? Houd dan uw huis zo veel mogelijk stofvrij. Zorg in ieder geval dat de slaapkamer schoon is. Leg geen tapijt op de vloer en koop anti-allergeen beddengoed. Ventileer uw huis goed om schimmels en huisstofmijt weg te houden.
  • Regelmatig sporten, vermindert de kans op een aanval en vermindert ook de hevigheid van de klachten. Uw conditie verbetert, het is goed voor uw ademhaling en luchtwegen en voor de ontspanning. Zorg bij het sporten steeds voor een goede ‘warming up’. Niet alle sporten zijn even geschikt. Sporten die  in koude, droge lucht uitgeoefend worden (zoals ijsschaatsen, ijshockey, langlaufen), mijd u best. Adem, als het buiten koud is, liefst door uw neus of draag een sjaal voor uw mond en neus. De ingeademde lucht is dan minder koud en daardoor minder prikkelend voor de luchtwegen. Ook sporten met een hoge adembehoefte laat u liever aan anderen over. Overleg met uw longarts welke sporten voor u goed zijn en hoe intensief u mag sporten.
  • Neem geen aspirine of andere ontstekingsremmers zonder advies van uw arts.
  • Als de aanvallen door stress worden opgewekt, probeer dan ontspanningsoefeningen  te doen.
• Tips
  • Astma is meestal goed te behandelen. Geneesmiddelen kunnen astma niet echt genezen. Bij zorgvuldig gebruik van astmamedicatie kunnen de klachten wel verminderen of langdurig wegblijven. Het is ontzettend belangrijk om uw medicatieschema goed vol te houden, ook al heeft u een tijdje geen aanvallen meer gehad. 
  • De meeste geneesmiddelen bij astma worden door inademing (inhalatie) toegediend. Correct inademen van de medicatie is zeer belangrijk. Het gebruik van een inhalator lijkt eenvoudiger dan het is. Er bestaan immers verschillende inhalatiesystemen zoals puff- en poedersystemen. Bij een dosisaërosol (puff-systeem) moet u langzaam inademen, bij een poederinhalator doet u dit juist krachtig.  Als een inhalator verkeerd gebruikt wordt, komt het grootste gedeelte van het geneesmiddel in de mond en keel terecht, en niet in de longen.  Als u meerdere inhalators moet gebruiken, kan de volgorde van inhalatie van belang zijn (bijv. eerst een bronchodilatator of luchtwegverwijder, daarna een corticosteroïd). Ook is het voor sommige inhalators belangrijk om de mond na gebruik te spoelen en het spoelwater uit te spuwen. Vraag dus steeds raad aan uw apotheker hoe u deze apparaatjes correct gebruikt.
  • Meer informatie kan je vinden op de website van de Astma en Allergiekoepel  . Voor vragen over astma en allergie kan je steeds terecht op hun gratis hulplijn 0800 84 321.