Medisch A-Z > Ziektebeelden > HARTFALEN

Algemeen

• Wat is het?
  Hartfalen is meestal chronisch of blijvend. Chronisch hartfalen ontstaat geleidelijk, terwijl acuut hartfalen plotseling ontstaat.
  Bij chronisch hartfalen slaagt het hart er niet in het bloed goed door het lichaam te pompen. Dat betekent dat de organen en weefsels in uw lichaam minder goed van bloed, en dus van voedingsstoffen en zuurstof, worden voorzien. Daardoor wordt u snel kortademig en moe. In het begin is vaak slechts één zijde van het hart aangetast. We spreken van chronisch hartfalen aan de linkerzijde of aan de rechterzijde. Soms blijft het hartfalen beperkt tot de rechterzijde. Dit geeft vochtophoping in de weefsels, vooral ter hoogte van uw enkels en voeten, die daardoor dikker worden. Bij hartfalen aan de linkerzijde hoop het vocht zich in de longen op. Dit kan op zijn beurt kortademigheid en benauwdheid geven, dit vooral als u ligt. Chronisch hartfalen aan de linkerzijde wordt meestal snel gevolgd door hartfalen aan de rechterzijde.
  Elke aandoening waarbij het hart beschadigd raakt, kan aanleiding geven tot chronisch hartfalen. In de meeste gevallen is een vernauwing van de kransslagaders (kleine slagaders die het hart zelf van bloed voorzien) de boosdoener. Ook een blijvende hoge bloeddruk kan tot chronisch hartfalen leiden. Het hart moet dan harder werken om het bloed door de bloedvaten voortgestuwd te krijgen. Enkele andere oorzaken zijn o.a. hartklepaandoeningen, chronisch obstructief longlijden (COPD) en hartspierbeschadiging (cardiomyopathie).
  Hartfalen komt vooral, maar niet uitsluitend, voor bij oudere mensen (boven de 65 jaar).
  Mensen met chronisch hartfalen kunnen ook plotseling acuut hartfalen krijgen. Bij acuut hartfalen is er een plotse vermindering van de pompkracht van het hart. De klachten hiervan zijn o.a. ernstige kortademigheid, piepende ademhaling, hoest met roze slijm, zweten en bleke huid. De oorzaak van acuut hartfalen is meestal een zwaar hartinfarct. Een acute infectie van een hartklep, een hartblok of een ernistige longontsteking kunnen o.a. ook een acuut hartfalen veroorzaken. Acuut hartfalen is een medische noodsituatie en moet onmiddellijk in het ziekenhuis behandeld worden. Als acuut hartfalen niet behandeld wordt, kan de bloeddruk gevaarlijk laag worden, met risico op een dodelijke afloop.
  
• Wat kan u er zelf aan doen?
  • Bij chronisch hartfalen is het van belang uw conditie zo goed mogelijk op peil te houden door regelmatig, rustig te bewegen. Voor de een betekent dit dagelijks een halfuur wandelen of fietsen, voor een ander betekent het een keer extra de trap op of de tuin in lopen. Bij ernstig hartfalen (kortademigheid bij stilstaan of zitten) kunnen deze inspanningen al te veel zijn. U mag zich nooit forceren.
  • Stop met roken, want roken vermindert de doorbloeding van de hartspier.
  • Vermijd stress en zware inspanningen.
  • Streef een gezond gewicht na.
  • Gebruik minder zout. Het lichaam houdt hierdoor extra vocht vast. Voeg zo weinig mogelijk zout aan uw eten toe. Eet weinig zoute producten zoals chips, zoute pinda's en kant-en-klare maaltijden, -soepen, -sauzen en -kruidenmix. Eet niet te veel drop.
  • Drink niet meer dan 2,5 liter vocht per dag (bij ernstig hartfalen niet meer dan 1,5 tot 2 liter per dag). Beperk het drinken van alcohol tot hooguit twee glazen per dag. Te veel alcohol is slecht voor de conditie van de hartspier.